Jouw regio: ,
Wijzig regio
Jouw regio: nog niet opgegeven
Wijzig regio
  • ‘Sterven hoef je niet alleen te doen’

    Rouw kent veel vormen met als overeenkomst verlies. Het kan gaan om het overlijden van een dierbare, maar ook het verlies van werk of je relatie kan leiden tot gevoelens van rouw. Het kan ook je eigen leven zijn dat je gaat verliezen. In deze situatie kunnen allerlei levensvragen de kop op steken waar je misschien nog niet eerder aan hebt gedacht.

    Hoe rond je je leven af? Spelen er nog zaken in de familie die je wilt aankaarten? Wil je thuis sterven of hoe werkt de opname in een hospice? Het zijn vragen waar je geen antwoord op weet of waar je misschien niet over wílt nadenken. Toch kan het erg waardevol zijn om deze zaken wél te behandelen, en gelukkig is er iemand die je daarin kan begeleiden.

    Levensvragen
    Volgens Joanna Verdam, werkzaam als psychotherapeut en coach, is er niet genoeg bekendheid rondom deze begeleiding. Zelf heeft ze jaren als verpleegkundige op de intensive care gewerkt en daarna als coördinator in een hospice, waar ze dagelijks te maken kreeg met mensen die gingen overlijden en hun families. Ze heeft daar veel gesprekken over gehad en geleerd waar het om gaat in het leven. Deze ervaring gebruikt ze nu om mensen in de laatste levensfase en hun dierbaren te begeleiden bij het stervensproces en de symptomen van rouw die zich daarbij kunnen voordoen.

    Vechtend ten onder
    ‘Hoe ik dat doe, verschilt natuurlijk per persoon. Sommigen praten veel gemakkelijker dan anderen, maar het is altijd belangrijk om het juiste moment af te wachten. Ik ga op zoek naar een opening om het gesprek aan te gaan. Ook dan komt het wel voor dat er geen ruimte voor blijkt te zijn. Er zijn mensen die, zoals ik het noem, vechtend ten onder gaan. Zij kunnen, durven of willen de situatie zoals deze is niet onder ogen zien. Hierdoor komen ze niet toe aan afscheid nemen of het afronden van het leven.

    De praktische kant
    ‘Soms kan begeleiding ook heel praktisch zijn. Door mijn ervaring als verpleegkundige en mijn werk in het hospice heb ik heel praktische kennis en veel ervaring. Ik ken de wegen in de zorg en weet wat er thuis wel of niet mogelijk is. Wat kan een huisarts voor je betekenen, welke pijnstilling kun je krijgen en welke voorbereidingen kun je treffen? Concrete antwoorden op deze vragen kunnen al heel rustgevend zijn.’

    De juiste snaar
    ‘In mijn beleving bevindt het onderwerp ‘sterven’ of ‘praten over sterven’ zich nog voor een groot deel in de taboesfeer. Men heeft het er liever niet over, omdat sterven gepaard gaat met loslaten, verlies en verdriet. En dat doet pijn. Geliefden en naasten hebben hun eigen pijn, verdriet en angst ten aanzien van wat er komen gaat. Gevolg is veelal dat er gezamenlijk niet over gesproken kan worden, doordat men bang is om de ander te belasten of verdrietig te maken. Veelal zie ik deze verborgen gevoelens bij degene met wie ik in gesprek ben. Door de emoties en mogelijke zorgen rustig te benoemen, komt als vanzelf het gesprek op gang. Ruimte hiervoor bieden en het bespreekbaar maken, kunnen leiden tot een intenser samenzijn. Begrip voor elkaars verdriet en onzekerheid, en weten dat die bij ieder mens bestaan, maken dat de situatie voor een ieder minder alleen voelt. Wanneer ik die verbinding zie ontstaan, weet ik dat ik de juiste snaar heb mogen raken.’

    Nabij de dood ervaring
    Joanna begeleidt ook mensen die een zogenoemde nabij de dood ervaring hebben meegemaakt. Ook deze ervaring kan leiden tot gevoelens van rouw. ‘Wanneer je tijdens deze ervaring een stukje van het hiernamaals hebt kunnen zien, kan dit leiden tot een gevoel van heimwee. Hierdoor kan onbegrip en wrijving ontstaan tussen jou en je naaste omgeving, want men verwacht dat je blij bent dat je nog leeft. Ook de reguliere zorg heeft geen plaats voor jouw verhaal, aangezien er vanuit de medische wetenschap nog steeds onvoldoende ‘bewijs’ is en het dus in hun ogen een ervaring is die niet bestaat.’

    Joanna Verdam werkt vanuit haar praktijk Ervaar Jezelf in Almere. Ze is onder andere gespecialiseerd in rouw- en verliesverwerking en stervensbegeleiding. Daarnaast kun je bij haar ook terecht voor onder meer:

    – persoonlijke groei en coaching
    – burn-out
    – leren aangeven van jouw grenzen
    – relatiebegeleiding
    – mindfulness

    Leave a reply →

Reageer op dit artikel

Cancel reply